Wietrzenie i erozja
Mróz bywa niezwykle groźny dla skał zwłaszcza w tych rejonach świata , gdzie spadki temperatur są gwałtowne nocą , a w dzień ustępują pod wpływem cieplejszych mas powietrza . Duże dobowe wahania temperatur powodują pękanie i odrywanie się blok skalnych . Klasyczny przykład niszczycielkskiej działalności wód spadających z wysokości stanowią progi wodospadu . Najczęściej przyjmują one postać ostro ściętych stopni , niekiedy wskutek erozi wstecznej wydrążonych u nasady . Wiatr nierzadko okazuje się doskonałym artystą szczególnie na skalistych pustyniach , gdzie nanoszonym piaskiem rzeźbi prawdziwe arcydzieła . Na pustynnych obszrach Stanów Zjednoczonych nierzadko można napotkać łuki skalne , które są efektem dobowych zmian temperatury . Fale morskie mają decydujący wpływ na krajobraz wybrzeży skalnych .
Skały metamorficzne
Skały w wyniku silnych ruchów tektonicznych na bardzo dużych głębokościach skorupy ziemskiej , pod znacznym obciążeniem i w wysokiej temperaturze , kruszą się . Uszkodzeniu ziaren mineralnych towarzyszy ich wzajemna reakcja oraz krystalizacja nowych krystzałów zabliźniających wszelkie uszkodzenia . Metamorfizm określa się mienem dyslokacyjnego lub kinetycznego . Gnejs jest skałą o jasnoszarym lub różowym kolorze , niekiedy plamistą . ma dość drobne ziarna , jego minerały często przyjmują postać wstęg . Wszystkie skały metamorficzne charakteryzują się strukturą krystaliczną , natomiast ich tekstury są zbite , masywne , bezładne oraz kierunkowe . Marmur , ceniony materiał budowlany , dekoracyjny oraz rzeżbiarski , to metamorficzna skała osadowa złożona głównie z przekrystalizowanego kalcytu .
Filed under Bez kategorii | Comment (0)Skały osadowe
Piasek to nic innego jak luźna skała klastyczna złożona z ziaren głównie kwarcu wielkości 2 mm . Brekcja , czyli druzgot , powstaje w miejscu wietrzenia skały pierwotnej lub w nienzacznej od niego odległości wskutek nagromadzenioa się zespolenia ostrokrawędziowych fragmentów skalnych . Żwiry oraz wygładzone przez wodę otoczki , połączone różnego rodzaju lepiszczem , tworzą zlepieńce pospolite skały osadowe . Piaskowiec , jest zbudowany głównie z ziaren kwarcu , skaleni , glaukonitu oraz innych minerałów scementowanych spoiwem krzemionkowym , stosuje się głównie w budownictwie . Piaskowce kwarcytowe służą jako surowiec do wyrobó ogniotrwałych . W wapiennych skałach osadowych pochodzenia organogenicznego spotyka się bryły zwane konkrecjami z odciśniętymi skorupami bardzo różnych organizmów wodnych .
Filed under Bez kategorii | Comment (0)Zjawiska wulkaniczne oraz skały magmowe
Ludzie od wieków próbowali zrozumieć , dlaczego niektóre góry co jakiś czas plują ogień . Starożytni Grecy sądzili , że wulkany są siedzibą boga ognia Hefajstosa . W ich wnętrzu miały odbywać się też walki gigantów oraz tytanów z bogami . Platon twierdził , że wulkany zasila podziemna ognista rzeka Piryflegton . Natomiast średniowieczni uczeni arabscy erupcje tłumaczyli pożarami złóż siarki , smoły oraz ropy naftowej . W czasach współczesnych erupcje wulkanów są źródłem bardzo wielu wiadomości o procesach zachodzących wewnątrz skorupy ziemskiej . Szybkość wypływu lawy w czasie erupcji wulkanu uzależniona jest od jej składu chemicznego , a głównie od zawartości krzemionki . W Pompejach zginęło około 2000 ludzi . upłynęły wieki , a my doskonale wiemy , co robili w ostatnich sekundach .
Lawiny śnieżne
Dla narciarza lub jakiegoś turysty nagłe znalezienie się w chmurze pędzącego z niezwykłą prędkością pyłu śnieżnego może zakończyć się tragicznie . Wielkie zwały śniegu sunące z bardzo dużą szybkością po stoku niszczą każdą napotkaną przeszkodę . Nie oprą się im nawet bardzo duże drzew ani zabudowania wzniesione na trasie schodzenia lawiny gruntowej . Od najdawniejszych czasów schodzące bardzo potężne lawiny stanowiły prawdziwy dramat dla mieszkańcó górskich wiosek oraz miasteczek , często odcinanych przez nie od świata lub całkowicie obracanych w ruinę . Na lawiny bardzo narzekają właście